Kaszëbskô Wëdowiédnô Starna

Dzéń Jednotë Kaszëbów to swiãto ùsôdzoné dlô pamiãcë ò pierszim pismionie w jaczim pòkôzalë sã Kaszëbi z 19 strëmiannika 1238 rokù – jidze tuwò ò wëstôwiony przez papiérza Grégora IX dla ksyżëców Zapôdny Pòmòrsczi titel „dux Slavorum et Cassubia” (ksyżëc Słowiónów ë Kaszëbów). Negò titla brëkòwôł ksyżëc Barnim I (1210 – 1278).

Pierwszi Dzéń Jednotë Kaszëbów miôł swój plac 19 strumiannika 2004 rokù we Gduńskù, a òd 2006 rokù, dzãka aktiwnocë Mareka Wantoch-Rekowsczégò, zbògacono gò wespólnym mùzykòwaniém akòrdéònistów (ni le blós z Pòmòrsczi).

Latosy Dziéń Jednotë Kaszëbów ë nôslédnô próba ùstanowieniô rekòrdu Pòlsczi w równoczasnym graniu na akòrdéònie bãdze 21 strëmiannika w Kartuzach. Przédné swiãtowanié bãdze w Karnie Òglowòsztôłcących Szkòłów nr 2 w szëdlëcach Wëbicczégò.

(wicy…)

Part TVP we Gduńskù, Radio Gduńsk ë “Gazeta Wyborcza” òrganizëją w 31 stëcznika 2009 rokù w Dwòrze Artusa debatã na témã “Kim są Kaszëbi?”, jakô bãdze mia swój plac w rédze mùlimedialny debatë “Na dwa głosy”, redachtora Pawła Zbiersczégò.

W sobòtny debacé mają bëc przedstôwioné dwa czérënczi kaszëbsczi rësznotë: “tradicjowi” ë “mòderny”.

Emisëjô programë w TVP Gduńsk: 7 gromicznika ò gòdz. 18.50 – pòzdze téż do òbôczëniô na internetowi starnie TVP Gduńsk.

Radiowô retransmisëjô w Radio Gduńsk: 9 gromicznika ò gòdz. 20.00 z mòżnotą interfnetowégò òdbiéru.

Ana Òrłowskô, sztuderka socjologijë Wrocławsczégò Ùniwersytetë, proszëla ò wspiarce przë ji magistersczi robòce, przez wëfùlowanié ankétë ò Kaszëbach. Móm ji to ju jaczis czas nazôd przeòbiecóné ë stądka (nimò tegò, że kąsk spózdniono – za co sóm przeprôszóm) òdsélóm waji na starnë z nią:
http://www.e-kaszuby.yoyo.pl
Wedle słów Anë, na ankéta je anonimòwô.

Në ë przëszedł czas na to, bë mòja starka Léna pierszi rôz w swòjim żëcém nalôzła sã w bòlëcë w rolë pacjentczi.
Na człowieka, co je 89 lat stôri je to na gwës jakôs zwënégô.
Mëmka gôda do ni
- Widzita Wa, Wa bë ùmôrlë a nie ùzdrzëlë bòlëcë òd bënëgò
Starka sã ùsmia, le rôd z ti bòlëcë to nie je òna tak do kùńca.
- Wiesz të co Marysza, òni mie tuwò mają za czësto głëpią, ti dochtórzë.
- Le jak to je mòżlëwé?
- Dzéń w dzéń przëchôdôją ë pëtają sã mie, jak Wa jesta stôrô ë jak wa sã nazëwôta. Në wiész të co.
- Në jo, òni chcą le bëc grzeczni do Waju mëmkò
- Jô jima ju rzekła, że jô jem czësto przë se w głowie, wiém jak jô sã nazëwôm ë jak jem stôrô ë nié mùszą sã òni mie wkół ò to pëtac.
(wicy…)

Òficjalné logò MS. Zdrój: http://www.fifa.com/

Na zôczątkù wszëtczich 64 meczów Mésterstwów Swiata w Fùsbale w Miemieckò, mòżno bãdze òbôczëc na westrzódkù sztadionu banerã z parolą turniérë Czas nawlékaniô drëszbë razã z przëkôzã Nie dlô rasëznë, jakô bãdzé tam leżôła do zôczątkù kôżdegò meczu. Òsoblëwié wiertelfinałë 30. czerwińca ë 1 lépińca bãdą dedikòwóné biôtce z rasëznã. Przëtrôfczi, jaczi szło dozdrzec slédnyma czasama we wszelejaczich krajach, zmòbilizowałë òrganizatora MS do tegò, bë sã klarowno òpòwiedzec procëm temù. FIFA mô nôdzejã, że 18. MS bãdą stałë w dëchù drëszbë ë òczarzëniô fùsbalą. Akcëjô na je prowadzonô przë wespółrobòce z FARE (Football Against Racism in Europe – Fùsbala Procëm Rasëznie w Eùropie).

(wicy…)

Stark Wiktór (z Pòmieczëna) nié żałowôł dëtka na kaszëbsczé gazétë – tak mie gôdôł mòj tatk, òd niegò znôł mój starszi Gùczów Macka. Jô sóm tegò nié pamiãtôm, bò ùmôrł òn je w rokù 1970 – jak jô bëł 5 lôt stôri. Tobôczącegò starka co lëdôł baro òberwasowé bómczi pamiãtôm równak.
Nié żałùją Kaszëbi dali dëtków na kaszëbsczé (taczé w jaczich chòc përznã bënë stoi w kaszëbsczim jãzëkù) cządniczi?
Czasë terô téż taczé, że dëtk nie sédzi letkò w taszë ë wprzód trza familëjã nakarmic, le przódë (pò wòjnie) to doch téż nié bëło lëdzom letkò.

Łońsczégò rokù, téż w môju, przeszła przez gazétë klëka ò tim, że miemiecczi skrôwno radikalno prawicowi part (NPD) drëkùje swòjã gazéta (DS – Miemiecczi Głos) w Pòlsce – dokłôdno w Zeloni Górze. Przëtrôfk nen bëł ò tëli smiészny, że rëchli przédnik tegò partu prowadzëł welacëjną agitacëjã pòd parolą “Zasztëkac grańce dlô nisczëch zôróbków” – szło tuwò ò kraje Wëstrzódni Eùropë – a sóm drëkòwôł w Pòlsce, bò bëło tóni. Dolmaczëł òn sã równak, że nicht nié chcôł jima tegò w Miemcach drëkòwac – prôwda bëła takô, że jinsze cządniczi ò zblëżonëch pòzdrzatkach bëłë ë są dali tam drëkòwóné. Wëszłe je to na wiérzk przez przëpôdkòwą graniczną kòntrola, w jaczi nôlezle colnicë nônowszi dowòzënk cządnika z drëkarni. Zarô pò tim w Zeloni Górze pòlsczi szpecjalne słùżbë zajãłë drëkarniô, bë sprawdzëc czë nié òstało złamóne pòlsczi prawò – gazéta ta drëkòwónô je terô w Lëtewsce.

(wicy…)