Kaszëbskô Wëdowiédnô Starna

Mómë ùprzëstãpnioné na linuxcsb.org , Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 .  Je òn zmòdifikòwóną wersëją distribùcëji Kubuntu 9.10, chtërną mómë w pierszi rédze  dofùlowóną najim kaszëbsczim dolmaczënkã graficznegò òkrãżô KDE. Drëdżim jãzëkã, chtërny mómë dodóny, to pòlsczi jãzëk  – dzãka temù dobëwają brëkòwnicë fùl przëstãp do softwôrë, chtërnô jesz nie je przedolmaczonô na kaszëbsczi. Dodóné mómë téż wszelejaczé kòdeczi aùdio i wideò, co dô mòżnotã graniô wnetka wikszoscë fòrmatów.

Przez to, że ma nie chcelë przeńc w miarze lopka grańce  700 MB, mómë czile aplikacëjów rëmniãtich – dodôné mómë równak na jich placu téż nowé. Naji softwôrowi wëbiérk je subiektiwny, wiemë dobrze ò jegò słabich starnach,  je to równak  pierszé ùprzëstãpnienié kaszëbskòjãzëkòwégò Linuksa w taczi fòrmie.

Proszimë pamiãtac ò tim, że  nié ùprzëstãpniamë niżódny nowi distribùcëji Linuksa, a blós ji skaszëbioną ë spilszczoną wersëjã.
(wicy…)

14 gromicznika, pò wnet dwóch latach robòtë, ùkôza sã nôslédnô stabilnô wersëjô distribùcëji Debian GNU/Linux 5.0 ò kòdowim mionie Lenny. Dzãka temù wëdôdkù, mómë sã téż dożdóné jegò “stabilny” wersëji òkrãżô KDE 3.5.10. To dô téż mòżnotã instalacëji KDE w wersëji 4.1, chtërną jakno kaszëbsczé karno dolmôczów KDE chcemë wama zamôdlëc. W ni to darzëło sã nama pòprawic wiele felów, chtërnëch mómë sã w wersëji 3.5.x doszëkóné, chòc gwës wkradło sã nama i do 4.x wiele nowich .
Debian je jedną z nôstarszëch (òkóm Slackware) wcyg rozwijónëch ë dozérónëch distribùcëjów.

Debiana mòże zladoweac ze starnów: debian.org

Pòmòcné starnë

• Instalacëjô KDE 4.1 w Debianie Lenny: kde4.debian.net
• Pòmòcë w instalacëji kaszëbscz égò jãzëka, na przëmiôrze KDE 3.5.x: linuxcsb.org
  

---

Kaszëbskô klawiatura òsta zgłoszonô do freedesktop.org, przez kaszëbsczé karno dolmôczów Linuksa w pòłowie 2006 rokù. Òd tegò czasu (przez aktualizacëjã nôslédnëch distribùcëjów) sta òna sã prakticzno ju dzélã wszëtczich ùniksowich sytemów.

Przëmiôrë pòpùlarnëch linuksowich distriùcëjów zamëkającëch w se kaszëbska klawiaturã: Debian GNU/Linux – òd 4.0 (etch), Fedora – òd wersëji 8, OpenSUSE òd wersëji 10.2, Ubuntu (Edubuntu, Kubuntu, Ubuntu, Xubuntu) òd wersëji 7.04.

W tim dzelu nalezéta wãzłowaté pòmòce w ùstôwie kaszëbsczi klawiaturë.
Pò zrëszeniô tich w 2006 rokù starnów linuxcsb.org mómë stądka linuksowé artikle na nowi plac przeniosłé. Szło nama tuwò ò ùtrzëmanié témòwò zblëżonych artiklów na jednim placu ë téż ò to bë sã nie pòwtôrzac. Przez to rôczëmë brëkòwnikół Linuksa brateczno na naji linuksowé starnë. Tuwò mómë le òstôwioné krótczé, chòc gwës téż pòmòcné instrukcëje.

---

Artikle ò kaszëbsczi klawiaturze na linuxcsb.org:

• Kaszëbskô klawiatura w KDE 3.5.x
• Kaszëbskô klawiatura w GNOME
• Rãczné dodôwanié kaszëbsczi klawiaturë w KDE

7 czerwińc tegò rokù stôł sã przełomòwim datumã w kaszëbsczi infòrmatice. Spëtôta sã gwës dlôcze to? A dlôte, że w wczora je wëszłô pierszô òficjalnô linuksowô distribùcëjô (kubuntu 7.10 – w swòji pierszi wersëji alfa, kùncowé wëdanié bãdze w rujanie), jakô dôwô ju mòżnotã wëbierkù kaszëbsczégò jãzëka, jakno domëslnegò jãzëka systemë, zwëczajno z lëstë. Bez to mòżemë ju pisac ò tim, że mómë pierszą kaszëbską òperacjową systemã, bò nié le blós klawiatura dôwô mòżnota pisaniô pò kaszëbskù, le téż samô systema je ju w dzélu skaszëbionô.

(wicy…)

Slédné tidzénie bëłë dobré dlô kaszëbiznë w infòmatice. Pòkôza sã nowô wersëjô Debiana GNU/Linuksa 4.0 z kaszëbską klawiaturą bënë. Debian je jedną z nôstarszëch distribùcëją ë jakô je téż spòdlém dlô wielu jinszëch co doprowôdzy do tegò, że bãdze kaszëbskô klawiatura ju sztandardowò w baro wielu różnëch wëdôwkach Linuksa. To samò stało sã téż w kùńcu z familëją Ubuntu (Edubuntu, Kubuntu, Ubuntu, Xubuntu – wersëjô 7.04) ë nié je ju nót zjinaczac lopków, bë szło pisac pò kaszëbskù.

W ti distribùcëji téż są ju do scygniącô kaszëbskòjãzëkòwé lopczi dlô KDE, jaczé mòże letkò zainstalowac ë przë môłim nakłôdze robòtë doprowôdzëc systemã do tegò bë bëła ju w dzélu pò kaszëbskù. Pòmòce w instalacëji Ubuntu nalezéta na najich linuksowëch starnach w artiklu Instalacëjô, Kubuntu 7.04 . Artikel ò tim jak skaszëbic KDE pòkôże sã za sztëk. Dolmaczënk je jesz fùl felów, równak samô redota brëkòwaniô òperacjowi systemë w rodny mòwie chòba to kąsk niwelëje. Przë ti leżnoscë rôczimë do wespółrobòtë – łączba z nama je ze starnów linuxcsb.org.

(wicy…)

Dzysô pòkôzôł sã nôslédny 8 numer dôrmôk linuksowégò cządnika w pòlsczim jãzëkù Dragonia Magazine. Je to ò tëli dlô naji czekawé, że zamëkô òn w se dłudżi artikel Macieja Rutecczégò ò kaszëbsczim Linukse z cëskã na wëdowiédzã ò dolmaczënkù òkrãżô KDE ë téż kąsk ò dolmaczënkù Firefoxa przë jaczim téż robimë. W procëmnoce do artikla w “Gazeta Wyborcza”, ò jaczim ma rëchli pisôlë, je to nié òglowò nacéchòwónô tematika, le kònkretnô ë rzetelnô wëdowiédzô ò naji robòce, a téż zrozmiale napisónô – za co jesma redakcëji Dragòniji wdzãczny.

Króm tegò bënë nachôdô sã wiele jinszëch pòmòcnëch artiklów dlô lubòtników Linuksa, jakno n.p. ò flot graficznëm òkrãżém jaczim je e17 z pòmòcama w instalacji na przëmiôrzë Ubuntu 6.10, pòmòce w òbrôbianiém graficzi w GIMPie czë prosti kùrs tegò jakno zrobic szablóna na starnã WWW.

(wicy…)

Jesz zreszoné òb lato 2006 rokù Starnë Wspiarcô dlô kaszëbsczegò Linuksa, jaczé bëłë na zôczątkù baro staticzné ë le z pòdstarnama dolmôczów KDE na kaszëbsczi (kde.linuxcsb.org), òżëłë w kùńcu na jeseń ë mómë jé rozcygniãté ò òglowé témë sparłaczoné z Ôpen Ùdbama. Parłączi sã to z tim, że wnet wszëtczé wiadła co sã tikajã tich témów mòże terô nalezc pòd tą adresą, a nie na starnach kaszubia.com czë ù Michôła (przódë na together.pl). Mómë nôdzejã, że na nen ôrt ùdô sã nama kąsk przëblëżëc wielnotã ë wôrtnotã ôpen-zdrojowëch pòdjimiznów, a dôwając na jednym placu pòmòce dlô Linuksa, w tim kaszëbsczegò, zlëtczi sã jegò ùżëwanié. Piszã ò tim dopiérze terô, bò ë zamkłoscë starnów są ju na tëli “wiôldżé” że mògã ju waji tam bez wstidu òdsélac .

(wicy…)

Dzysô “Gazeta wyborcza” òpùblikòwôła krótczi tekst ò kaszëbsczim Linuksë (terô le przistãpny je wëjimk: http://serwisy.gazeta.pl/metro/1,75934,3849600.html) . Króm pôrã mało wôżnëch zmiłków (miało bëc n.p. soft-wôra), je to generalno baro czekawi teskt, dzãka jaczémù dô sã mòże kąsk przëblëżëc ùdbã dolmaczënkù Linuksa na kaszëbsczi, ò jaczim piszemë z Michôła Òstrowsczim ju cziles ksãżëców ë przë jaczi jesma aktiwni. Rôczã do czëtnictwa, wëspółrobòtë przë ùdbie, a tëch co bë chcelë miec ju terô swòjegò kaszëbsczégò Linuksa ò łączba z nama – wëslemë Wama pòmòc w instalacëji kaszëbsczich lopków do Linuksa Kubuntu.

OpenSUSE 10.2 RC1, jakô pòkôzała sã do zladënkù 23. lëstopadnika, je pierszą linuksową distribùcëją jakô zamëkô ju w se kaszëbsczi ùstôw klawiaturë, niezanôléżno òd tegò czë brëkùjemë KDE czë téż GNOME. Dzãka temù je mòżno terô na prosti ôrt dodac klawiaturã CSB wëbierając jã zwëczajno z przëstãpny lëstë ë ùżëwac kòmpùtra do pisaniô pò kaszëbskù.

Rozszérzenié pòlsczégò lopkù òstało zgłoszoné do Freedesktop.org przez kaszëbsczé karno dolmôczów Ubuntu Linuksa (dzejącé pózdni téż przë KDE) w lëpińcu, a nalazło sã jakno pòprôwka (w wersëji 1.10) 30 lëpińca. Sprawą czasu ju je aùtomatné pòkazanié sã nowi wersëji klawiaturë w nôslédnëch nowëch wëdaniach różnëch distribùcëjów Linuksa.

Pòkazanié sã ti mòżnotë ceszi naji jakno karno dolmôczów ë je przëmiôrã na to, że robòta slédnëch ksãżëców nie jidze na starcenié. Na aùtomatny kaszëbsczi KDE trza bãdze jesz kąsk pòżdac, le ten je ju téż sprawą czasu.

(wicy…)

Pòd parolą “JO! dlô kaszëbsczégò Linuksa” mómë zrëszoné starnã wspiarcô dlô kaszëbsczégò Linuxa. Jak narô blós z jednëma pòdstarnama: Dolmaczënkù pùltu KDE na kaszëbsczi.
Ò sami deji pisôł ju Michôł ù se, a jô sóm na fòrumie przë starnach Kaszubia.com. Fòrum to òstałó zrëszoné z mëslą ò kaszëbsczim Linuxe – mòże jeden, czë drëdżi czëtińc to ju dozdrzôł. Nie je mòżno gwës narô rzec ò wiôldżi aktiwnocë na nim, je òno narô (dlô naju dwóch) placã do archiwizowaniô rozwiju sami ùdbë – mòże z czasã sã to jesz jakò rëszi. (Dodòné pòzdze: fòrum òstało zamkniãté bez zwëczajny felënk lëdzi do wespółrobòtë) Cawnota wëzdrzi jak narô tak, że kòncentrëjema sã na dolmaczënkù desktopù KDE, bë chòc z tim póńc do przódkù ë wëdostac z niegò – z czasã – fùlwôrny kaszëbsczi pùlt. Paralerno dodôwômë téż naji dolmaczënczi do ùdbë Ubuntu Linux, bë na nen ôrt wëdostac jak narô chòc jedną distribùcëjã jakô bë zamëkôła w se dzéle w kaszëbsczim jãzëkù.
(wicy…)