Ùniższi tekst mô dopòmóc webméstrom, chtërni chcą przërëchtowac internetowé starne pò kaszëbskù w (x)html, a nie są gwësni jak sã do tegò zasadzëc. Przedstôwiôm dwie – pòdle mie nôlepszi – mòżnote poprôwnej prezentacëji kaszëbsczégò tekstu.
(Tekst ten je z 2002 rokù)
Spisënk zamkłoscë
I.Tabela òsoblëwich kaszëbsczich ë pòlsczich lëtrów w iso – 8859-1, iso – 8859-2, unicode ë alternatiwnegò zôpisu w html.
II. Unicode – Sztandard dlô kaszëbsczëgò jãzeka.
1. Zôczątk starne w utf – 8.
2. Jak pisac?
3. Przëmiar.
III. ISO-8859-2 ( ISO-Latin-2 )
1. Zôczątk starne w iso-8859-2.
2. Jak pisac?
- Tabela alternatiwnegò zôpisu znaków w html.
3. Przëmiar.
Pierszô tabela - Òsoblëwé kaszëbsczé lëtre w iso-8859-1, iso-8859-2, unicode ë w alternatiwnim zôpisë
| HTML 4.0 | ISO-8859-1 | ISO-8859-2 | HTML – Alt. | UNICODE |
| Ą | - | ¡ | - | Ą |
| ą | - | ± | - | ą |
| Ã | Ã | - | Ã | Ã |
| ã | ã | - | ã | ã |
| É | É | É | É | É |
| é | é | é | é | é |
| Ë | Ë | Ë | Ë | Ë |
| ë | ë | ë | ë | ë |
| Ł | - | £ | - | Ł |
| ł | - | ³ | - | ł |
| Ń | - | Ñ | - | Ń |
| ń | - | ñ | - | ń |
| Ò | Ò | - | Ò | Ò |
| ò | ò | - | ò | ò |
| Ó | Ó | Ó | Ó | Ó |
| ó | ó | ó | ó | ó |
| Ô | Ô | Ô | Ô | Ô |
| ô | ô | ô | ô | ô |
| Ù | Ù | - | Ù | Ù |
| ù | ù | - | ù | ù |
| Ż | - | ¯ | - | Ż |
| ż | - | ¿ | - | ż |
II. Unicode ( utf – 8 )
Prze kòdze utf-8 nót je rzec, że je òn sztandardã dlô starnów w kaszëbsczim jãzekù. Zamëkô òn w se wszëtczi òsoblëwi znaczi, jaczi jidze nalezc w kaszëbsczim (zdrzë:pierszô tabela), co baro zletczô pisanié ë publikacëjã tekstów.
Wszëtczé przezérniczi òd werseji 4.0 dôwôją mòżnota pòprôwnegò wëskrzënieniô starnów kòdowónëch w tim sztandardze.
1. Zôczątk starne :
<!DOCTYPE HTML PUBLIC “-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN”>
<html>
<head>
<meta http-equiv=”Content-Type” content=”text/html; charset=utf-8″>
</head>
2. Jak pisac?
W Unicode (utf-8) jidze wszëtczé kaszëbsczé znaczi pisac zwëczajno ë nie trza sã czérowac za tim jak to bë bëło nót zastąpic te, chtërne w nim felëją – taczich nie dô ! .
Mô òn téż to do se, że jidze na starnach w nim kòdowónëch mieszac wszelejaczi jãzëczi na jedni starnie, a te bãdą dali czëtné.
To równak nie òznôczô, że nie jidze brëkòwac alternatiwnegò zôpisu z drëdżi tabele, abò numericznégò zôpisu Unicode z pierszi tabele.
Wicy wëdowiédzë ò tim kòdze najdzeta na starnie: http://www.unicode.org
3.Przëmiôr:Chcëta na starnie kòdowóny w utf-8, napisac : Naji ùczbë.
Zôczątk starne.
<!DOCTYPE HTML PUBLIC “-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN”>
<html>
<head>
<meta http-equiv=”Content-Type” content=”text/html; charset=utf-8″>
<title> Tuwo je plac na titel waji starne </title>
<body>
Waji tekst, mòżeta nôlżi zapisac tak: Naji ùczbë. (*)
</body>
</head>
Kùńc starnë.
(*) Nie òznôczô to równak, że nie jidze brëkòwac taczich zôpisów jak:
Naji ùczbë czë tëż
Naji ùczbë chtërne pòzdze wëzdrzą w przezérnikach jakno “zwëczajny” tekst, to je:
Naji ùczbë – w html jak: Naji ùczbë
Naji ùczbë – w html jak: Naji ùczbë
III. ISO-8859-2 ( ISO – Latin – 2 )
Sóm kòd iso-8859-2 (zwóny tëż ISO-Latin-2) nié zamëkô w swoji tabele wszëtczich kaszëbsczich lëterów (zdrzë:pierszô tabela) , nie je to równak aż takô wiôlgô problema, bò dzãka alternatiwnemù zôpisu mòże nimò tegò przedstôwic pòprôwno felëjącé lëterë (ë nie le te) w tim html-kòdze, jaczé òstałë napisóné w kaszëbsczim jãzëkù
1. Zôczątk starne:
<!DOCTYPE HTML PUBLIC “-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN”>
<html>
<head>
<meta http-equiv=”Content-Type” content=”text/html; charset=iso-8859-2″>
</head>
2. Jak pisac?
a. Zbiérne òsoblëwe lëtere z pòlsczima, jakno: ą, ł, ń, ó, ż, mòże pisac prosto z klawiaturë.
b. Òsoblëwe kaszëbsczé lëtere, jakno: Ã, ã, É, é, Ë, ë, Ò, ò, Ù, ù, ë zbiérną z pòlsczim lëtrã Ó,ó.
zapiszta w HTML jakno w drëdżi tabele:
Drëgô tabela – Alternatiwny zôpis òsoblëwich znaków w HTML.
|
à |
à |
| ã | ã |
| É | É |
| é | é |
| Ë | Ë |
| ë | ë |
| Ò | Ò |
| ò | ò |
| Ó | Ó |
| ó | ó |
| Ù | Ù |
| ù | ù |
Tuwo mòże sã chtos spitac: Dlôcze wszëtczi, a nie le te trzë, chterë felëją w iso-8859-2 ?
Bãdzë mioł gwës prôwda – to le je takò mòja môłô gwësnota, że tak napisóny kaszëbsczi tekst bãdze dlô wnet wszëtczich przezérników czëtny.
3.Przëmiôr:
Chcëta, na starnie kòdowóny w iso-8859-2, napisac : Naji ùczbë
Zôczątk ju znajeta
<!DOCTYPE HTML PUBLIC “-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN”>
<html>
<head>
<meta http-equiv=”Content-Type” content=”text/html; charset=iso-8859-2″>
<title> Tuwo je plac na titel waji starne </title>
<body>
A tuwo na waji tekst, chtëren wëzdrzi terô tak: Naji ùczbë.
</body>
</head>
Kùńc starne.
Bôczënk ! ! !
Jak môta weżi czëtóné (pierszô tabela) dzél kaszëbsczich lëterów je partã iso-8859-1 (ã, ò, ù) , przez to, a mòże ë wedle jaczi jinszi przëczënë, interpretëją, tak napisóny tekst, niechtërni stôrszi przezérniczi z felama .
Tak je gwësno z Netscape ë Opera niżi wersëji 6.0
( Mark Kwidzińsczi )
Wicy wëdowiédzë ò ùnikòdzé w Internecé: Unicode Home Page