Jak na dzysô to “klôrowné” je blós pòlskò-kaszëbsczé rozwiązanié klawiaturë dlô Windowsa. Tuwò spòdlém je pòlsczi ùstôw programistë do jaczégò przënãceni są brëkòwnicë ë wkół chtërnegò satelitarno (bë ùniknąc zwadë) dodané są kaszëbsczi lëterë.
Ustôw ten nie przekłôdô sã równak w 100% na jinszé òperacjowé systemë, a to ju dlôte, że:
- w MacOS mómë ju dlô czësto pòlsczegò ùstôwù klawiaturë jinszé wëzwëskiwanié lëterów “ż” ë “ź”, jakno n.p. w Windowse czë Linukse.
- w pòlsczim ùstôwie klawiaturë dlô różnëch òperacjowëch systemów merk “€” nie je na tim samym placu ë tak je òn:
- na lëterze “u” dlô Windowsa
- na lëczbie 3 dlô MacOS
- do wëbierkù na lëczbach 2 ë 5 dlô Linux, Solaris, BSD
- W drëdżim ë trzecym przëmiôrze lëtera “u” je wòlnô ë mòże jã smiało brëkòwac dlô kaszëbsczégò “ù”
Dwajãzëkòwi ùstôw klawiaturë dlô Windowsa òpierô sã na prosti lodżice przënãceniô do pòlsczégò ùstôwù klawiaturë, le ten (pòlsczi ùstôw klawiaturë) wëzdrzi ju w przëtrôfkù MacOS jinaczi ë téż pòłożenié merka “€” je różné dlô różnëch systemów, a co za tim jidze mómë téż wszelejaczé przënãcenia brëkòwników, jaczé je nót ùszanowac, bë sã no logiczné rowiązanié nie załamało blós dlôte, że cos ju je dlô jinszi òperacjowi systemë (tuwò dokładno dlô Windowsa).
Logicznëm wëdôwô mie sã tuwò przëjãce rozwiązaniô dlô Windowsa ë Uniksowich òperacjowich systemów (wëjimając z tegò Mac OS X, przez jinszi sztandard dlô “ż” ë “ź“), jaczégò brëkòwôł Stanisław Geppert w editorze TAG. Tuwò sygnie je blós dofùlowac ò różné pòłożenié merka “€” dlô różnëch systemów bë dostac logiczny pòlskò-kaszëbsczi ùstôw.
Przëjãce bedowónegò rozwiązania dlô Windowsa do n.p. Linuksa czë MacOS je nielogiczné ë rozwalô zwëczajno całą lodżikã dwajãzëkòwégò rozwiązaniô, chtërné doch mô sã òpierac na przënãceniach brëkòwników. Në bò jakno logiczno wëdolmaczëc, że:
- w MacOS mô bëc jinsze rozwiązanié dlô wëzweskania “ż” ë “ź” jakno to do jaczegò je pòlsczi brëkòwnik przënãcony òd czasu jak to dô pòlską klawiaturã programistë dlô ti systemë
- w systemach Linux, BSD, Solaris ë MacOS mô sã nachôdac “€” na lëterze “u” jeżlë do tegò nicht w tich systemach nie je przënãcony
- abò to, że wòlnô lëtera “u” nie òsta ùżëtô dlô kaszëbsczégò “ù”.
Mómë tuwò zwëczjano przëmiôr na to, że 100%-owi zgòdnoscë nie dô w rozmajitëch òperacjowëch systemach, nawetka dlô ju dłëgò brëkòwónegò pòlsczégò ùstôwù klawiaturë programistë, a co za tim jidze to ë wëdostaniemë tuwò równegò ùstôwù pòlskò-kaszëbsczégò je prakticzno niemòżlëwé.
Problem je generalno w tim, że dwajãzëkòwi ùstôw je ùstôwã zależnym ë je mùsz sã cwiardo trzëmac egzystejącegò pòlsczégò ùstôwù.
Ti problemë nie dô w jednojãzëkòwim rozwiązaniém, le to logiczné ë wiedno je lżi wëmëszlëc cos znowa ë nie je to tuwò spòdlé ti problemë ò jaczi wëżi piszã, jakno ë nié mô to tuwò bëc argùmentacëjã. Jidze le ò wëzwëskanié logicznegò pòlskò-kaszëbsczégò rozwiązania dlô jinszëch jakno Windows òperacjowich systemów.
Pòdóné narô przez Radã Kaszëbsczégò Jãzëka blós jedno dwajãzëkòwé rozwiązanié (to dlô Windowsa) nie je jakno sztandard dlô wszëtczich systemów z logicznegò pòzdrzatkù do przëjãcô, to równak narô le zapisownik dokùmentu ë móm nôdzejã, że òstónié òn logiczno dofùlowóny ò jinsze systemë ë blós kaszëbsczi rozwiązanié jaczé ju dô w Linukse.